หลักคำสอนโดยสังเขป

ศาสนาเทนรีเคียวได้ถือกำเนิดขึ้นเมื่อ ๒๖ ค่ำ เดือน ๑๐ พ.ศ. ๒๓๘๑ ในวันนั้นเทนรีโอ-โนะ-มิโคะโตะ พระผู้เป็นเจ้า โอะยะงะมิ ได้ทรงปรากฏพระองค์โดยสิงสถิตในร่างของนางมิคิ นะคะยะมะ พระแม่ศาสดาเจ้า โอะยะซะมะ เพื่อจะทรงช่วยเหลือมนุษยชาติทั้งหลาย  พระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ ทรงเป็นพ่อแม่ดั้งเดิมและแท้จริงของมนุษยชาติทั้งปวง พระองค์ทรงเป็นผู้ให้ความพิทักษ์คุ้มครองแก่มนุษย์เรา นับตั้งแต่เมื่อได้ทรงเนรมิตมนุษยชาติขึ้นมา เพราะทรงอยากจะทอดพระเนตรเห็นพวกเราดำรงชีวิตอันผาสุกเบิกบานใจกัน และพระองค์ก็จะทรงร่วมยินดีด้วย เพราะฉะนั้นการดำรงชีวิตอันผาสุกเบิกบานใจ จึงเป็นจุดมุ่งหมายในการดำรงชีวิตของมนุษย์เรา เมื่อพระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิทรงเป็นพ่อแม่ของเราแล้ว เราทุกคนก็เป็นลูกของพระองค์ ด้วยเหตุนี้ เราทุกคนจึงเป็นพี่น้องกันทั้งสิ้น
พระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิทรงสอนให้เรารู้ว่า ร่างกายของเราเป็นสิ่งที่พระผู้เป็นเจ้าให้ยืมมาใช้ สิ่งที่เป็นของเราเองนั้นมีแต่ดวงจิตดวงเดียวเท่านั้น และเราจะดำรงชีวิตอันผาสุกเบิกบานใจได้ก็ต่อเมื่อเราได้ใช้ดวงจิตนั้นอย่างถูกต้อง

ทำไมคนเราต้องประสบกับโรคาพยาธิ ปัญหาหรือเรื่องยุ่งยากต่างๆ นั่นเป็นเพราะเรามักจะ เชื่อว่าเราดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยกำลังของตนเอง และยังไม่อาจหยั่งรู้ถึงความจริงที่พระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิยังทรงประทับอยู่ และคอยให้ความพิทักษ์คุ้มครอง เพื่อให้เราสามารถดำรงชีวิตอยู่ในโลกนี้ได้

พระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิทรงเปรียบการใช้จิตใจที่ไม่ถูกต้องของเรากับฝุ่นละออง ความคิด อย่างใดอย่างหนึ่งที่ไม่ตรงตามพระประสงค์ของพระองค์นั้นเรียกว่า ฝุ่นละออง และพระองค์ทรงเร่งให้พวกเราพยายามปัดกวาดฝุ่นละอองที่เกาะติดอยู่ในจิตใจของเราให้ออกไปในทุกวัน พระองค์ทรงสอนให้เรารู้ว่า โรคาพยาธิและปัญหาต่างๆ นั้น ไม่ใช่เป็นการลงโทษต่อความคิดหรือการกระทำที่ผิดของเรา ทว่าเป็นเพียงสัญญาณเตือนเราให้รู้ตัวเท่านั้น

ด้วยปัญหาต่างๆ ที่เราประสบ พระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ ทรงทำให้เราเข้าใจได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้นถึงพระประสงค์ของพระองค์ที่จะทำให้การดำรงชีวิตอันผาสุกเบิกบานใจปรากฏออกมาเป็นจริง พระองค์ทรงชักนำเราด้วยความรักอย่างที่พ่อแม่มีต่อลูก ด้วยการชักจูงของพระองค์ เราจึงได้ไตร่ตรอง ถึงการใช้จิตใจ และเปลี่ยนวิธีการใช้จิตใจให้สอดคล้องกับพระประสงค์ของพระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ นี่แหละ เป็นหนทางอันแท้จริงของเราที่จะไปสู่การดำรงชีวิตอันผาสุกเบิกบานใจ

ถ้าเชื่อมั่นในความเมตตากรุณา และความพิทักษ์คุ้มครองของพระองค์แล้ว ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเกี่ยวกับตนเองหรือปัญหาทางด้านสังคมก็ตาม เราจะสามารถผ่านพ้นไปได้ และจะกลับมีจิตใจที่ร่าเริง ปิติยินดี พระองค์ทรง สอนให้เรารู้ว่า จิตใจเช่นนี้เรียกว่า ทันโน (ความพอใจอันแท้จริง)

พระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ ทรงเนรมิตมนุษย์เราขึ้นมา และเราดำรงชีวิตอยู่ในโลกนี้ได้ก็ด้วยความพิทักษ์คุ้มครองของพระองค์ ถ้าเข้าใจในคำสอนข้อนี้อย่างถ่องแท้ เราก็จะสัมผัสกับความปิติยินดีในการดำรงชีวิตได้ และยังทรงสอนเราว่าการแสดงความยินดีนี้ออกมาให้เห็นในชีวิตประจำวันนั้น ก็คือ ฮิโนะคิซิง ให้เราเอาข้อนี้เป็นหลักบวกกับคำสอนที่ว่า มนุษย์ทั่วทั้งโลกเป็นพี่น้องกัน เราต้องเดินไปตามพระประสงค์ของพระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ ในการช่วยเหลือผู้อื่นด้วย

เราต้องพยายามปัดกวาดฝุ่นละอองในจิตใจทุกวัน และอุทิศตัวในการทำ ฮิโนะคิซิง ด้วยจิตใจที่มีความพึงพอใจอย่างยิ่ง และถ้ามวลมนุษย์ทั่วทั้งโลกพยายามเข้าใจและช่วยเหลือซึ่งกันและกันแล้ว ความจริงใจที่ซื่อสัตย์สุจริตนี้ ก็จะเป็นที่ยอมรับของพระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ แล้วพระองค์ก็จะประทานพรอันมหัศจรรย์ให้เราเห็นอย่างไม่ต้องสงสัย

ศาสนาเทนรีเคียว ได้แผ่กระจายออกไปทั่ว ไม่เฉพาะในประเทศญี่ปุ่นเท่านั้น ยังมีผู้เลื่อมใสอยู่ในประเทศต่างๆทั่วโลกด้วย เราศรัทธาในพระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ เราภาวนาและมุ่งดำเนินใน หนทางอันมุ่งไปสู่ความสงบสุขของโลกอยู่เนืองนิตย์

โบสถ์ศูนย์กลางของศาสนาเทนรีเคียว ตั้งอยู่ในเขตเทศบาล เมืองเทนรี จังหวัดนารา ประเทศญี่ปุ่น สถานที่นี้เรียกว่า จิบะ เป็นสถานที่ดั้งเดิมซึ่งพระผู้เป็นเจ้าโอะยะงะมิ ได้ทรงเนรมิตมนุษยชาติขึ้นเป็นครั้งแรก เพราะฉะนั้นที่นี่ก็คือ บ้านพ่อเมืองแม่(โอะยะซะโตะ) ของมวลมนุษย์ทั้งหลาย ณ บ้านพ่อเมืองแม่แห่งนี้ ยังมีสถาบันการศึกษาต่างๆ สถาบันสังคมสงเคราะห์ รวมทั้งสถานเลี้ยงเด็กกำพร้า และโรงพยาบาลอันทันสมัย ตลอดจนหอสมุด พิพิธภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงเป็นต้น ณ สถานที่แห่งนี้ พวกเรากำลังพยายามอย่างสุดกำลัง ในการดำเนินเพื่อมุ่งไปสู่การช่วยเหลือมวลมนุษย์ และทำให้มนุษย์เราได้เข้าใจคำสอนอย่างลึกซึ้งเพื่อที่จะทำให้โลกที่มีชีวิตอันผาสุกเบิกบานใจได้ปรากฏออกมาเป็นจริง